Boru ve flanşı yalnız nominal çapa göre eşleştirmeyin
Flanşlı birleşimde borunun dış çapı, et kalınlığı ve kullanım amacı kadar flanş standardı, basınç sınıfı, yüz tipi, delik düzeni ve malzeme de birlikte tanımlanmalıdır. Aynı nominal çapta görünen iki parça farklı standart veya sınıfa aitse delikler uyuşsa bile sızdırmazlık yüzeyi ve izin verilen çalışma koşulları aynı olmayabilir. Siyah testli borunun katalogda bulunması, kurulacak hattın belirli akışkan, sıcaklık veya basınç için otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez; tasarım koşulları yetkili mühendis ve yürürlükteki proje dokümanlarıyla doğrulanmalıdır.
Sipariş ve imalata başlamadan önce hat numarası, boru ölçüsü, flanş tipi, sınıfı, yüzeyi, kaynak ağzı, conta tanımı, civata-saplama ve somun özellikleri tek listede toplanmalıdır. ASME’nin PCC-1 yaklaşımı flanşlı basınç sınırı birleşimlerinde temizlik, inceleme, hizalama, conta ve civata montajı ile kontrollü sıkmayı bir bütün olarak ele alır. Bir parçanın üzerine işlenmiş işareti okumadan veya sertifikasını eşleştirmeden yalnız gözle benzerliğe dayanarak montaj yapılmamalıdır.
Sızdırmazlık yüzeyini temizleyin ve kusuru gizlemeyin
Flanş yüzlerini birleştirmeden önce koruyucu kapakları çıkarın; pas, kaynak sıçrantısı, eski conta kalıntısı, boya, yağ ve yabancı parçacık olup olmadığını iyi ışıkta inceleyin. Temizlik için yüzeyi çizecek keski, sert taşlama veya kontrolsüz tel fırça kullanmak yeni bir kaçak yolu oluşturabilir. Yüz tipine ve üretici talimatına uygun, yüzey dokusunu bozmayan yöntem seçin. Oyuk, radyal çizik, çarpılma veya korozyon görülürse kusuru daha kalın conta ya da fazla torkla telafi etmeye çalışmayın.
Civata deliklerinde çapak, ovalleşme ve boya yığılması; saplamanın serbest geçmesini ve yükün düzgün dağılmasını engelleyebilir. Somunların dişleri, rondelalar ve temas yüzeyleri de hasar ve kir açısından kontrol edilmelidir. Yeniden kullanılan parçalar ancak proje prosedürü ve üretici buna izin veriyorsa değerlendirilmelidir. ASME’nin PCC-1 güncellemesini açıklayan kaynağı, geçici test contalarının kullanımı konusunda uyarı verir ve contaların tekrar kullanılmamasını önerir; sökülen contayı yalnız görünüşü iyi diye yeniden takmayın.
Hattı civatalarla zorlayarak hizalamayın
İki flanş birbirine yaklaşırken boru eksenleri, yüzlerin paralelliği, dönme açısı ve aradaki açıklık kontrol edilmelidir. Civataları takıp somunları sıkarak eğri boruyu flanşa çekmek; boruda, kaynakta, bağlantı elemanında ve bağlı ekipmanın nozullarında kalıcı gerilme bırakabilir. ASME’nin flanş hizalama kılavuzları geometrik sınırları hizalama kuvvetiyle birlikte ele alır. Sahadaki kabul sınırları ilgili standart, ekipman üreticisi ve proje prosedüründen alınmalıdır; göz kararıyla zorlamak kabul yöntemi değildir.
Boru desteklerini, askıları ve geçici montaj düzenini flanş yüzleri kendiliğinden ve kontrollü biçimde karşılaşacak şekilde ayarlayın. Pompa, vana veya eşanjör ağzını boru montajı için kriko gibi kullanmayın. Deliği karşılamayan flanşı saplamayla döndürmek ya da cıvatayı çekiçle geçirmek yerine hattın geometrisini ve destek kotlarını düzeltin. Kaynak sonrası çekme şüphesi varsa montaja devam etmeden yeniden ölçün; uygun olmayan hizalamayı conta altında saklamak devreye alma sırasında kaçak veya ekipman yükü olarak geri dönebilir.
Contayı akışkana, yüzeye ve çalışma koşuluna göre seçin
Conta yalnız iki metal arasını dolduran rastgele bir levha değildir. Malzeme; akışkanla kimyasal uyum, tasarım sıcaklığı ve basıncı, flanş yüz tipi, ölçü, gereken sıkıştırma ve yangın ya da hijyen gibi proje koşullarına göre seçilir. Düz yüz, yükseltilmiş yüz ve halka tipi birleşimlerde aynı conta kullanılamaz. Contayı sahada el yordamıyla kesmek, deliklerini büyütmek veya uygun olmayan sızdırmazlık macunu eklemek üretici talimatını değiştirir ve akış alanına taşan parça oluşturabilir.
Yeni, doğru ölçülü ve hasarsız contayı temiz yüzeylerin merkezine yerleştirin; taşıma sırasında kırılmış, katlanmış, ıslanmış veya kirlenmiş ürünü kullanmayın. Contayı sabitlemek için bant, gres veya yapıştırıcı ancak conta üreticisi açıkça izin veriyorsa uygulanmalıdır. Garlock’un montaj talimatları yüzlerin temiz ve iyi durumda olmasını, contanın merkezlenmesini ve yeniden kullanılmamasını ister. Civatalar takılırken conta kayıyorsa bir taraftan sıkıp onu yakalamak yerine birleşimi açın ve yeniden merkezleyin.
Civata takımını ve sürtünme koşulunu prosedürle yönetin
Saplama veya civata çapı, malzemesi, boyu, somun sınıfı ve rondela kullanımı tasarım paketinde tanımlanmalıdır. Rastgele daha yüksek dayanımlı civataya geçmek ya da farklı kaplamalı parçaları karıştırmak doğru sıkma değerini garanti etmez; torkun civata yüküne dönüşümü diş ve somun altındaki sürtünmeden güçlü biçimde etkilenir. Yağlama kullanılacaksa ürün, uygulama yeri ve miktarı onaylı prosedürde belirtilmelidir. Contanın sızdırmazlık yüzüne yağlayıcı bulaştırmayın.
Somunların elle rahat ilerlediğini ve yeterli diş kavraması bulunduğunu doğrulayın. Zorlanan dişi tork anahtarıyla açmaya çalışmayın; çapraz dişlenmiş veya hasarlı elemanı değiştirin. Garlock, sıkılan her somunun altında uygun sert düz rondela kullanılmasını ve kalibre edilmiş tork anahtarını tarif eder; ancak bu, her sistem için tek değer verildiği anlamına gelmez. Nihai tork; seçilen conta, flanş, bağlantı elemanı, yağlama ve proje hesabına özgü olmalıdır. İnternetteki genel bir tabloyu sahaya doğrudan taşımayın.
Çapraz ve kademeli sıkmayla yükü eşit dağıtın
Önce tüm somunları elle takın, flanş aralığını çevre boyunca kontrol edin ve bağlantıyı düşük yükte oturtun. Bir civatayı doğrudan nihai değere getirip sonra yanındakine geçmek contayı bir tarafa ezer ve karşı tarafta boşluk bırakabilir. Numaralandırılmış çapraz veya yıldız sırası kullanın; hedef yüke birden fazla kademede yaklaşın. Garlock’un conta montaj belgesi, kalibre edilmiş anahtarla çapraz düzende çoklu geçiş ve nihai torktan sonra çevresel son kontrol tarif eder.
Her geçişte flanşlar arasındaki açıklığın çevre boyunca benzer kalıp kalmadığını gözlemleyin. Somun dönerken karşı ucu uygun biçimde tutun; takım reaksiyonunu el, hortum ve çevredeki personele yöneltmeyin. Hidrolik veya havalı ekipmanda üretici güvenlik talimatı, kalibrasyon ve yetkin operatör gerekir. Hedef değere ulaşıldıktan sonra prosedürün istediği ardışık kontrol geçişini tamamlayın ve değerleri kaydedin. Kaçağı gördükten sonra basınç altındaki somunları rastgele sıkmak güvenli bir düzeltme değildir.
Kontrollü test, kayıt ve devreye alma ile işi kapatın
Montaj sonunda flanş işaretlerini, conta tanımını, civata takımını, sıkma sırasını, alet kimliğini ve kalibrasyon durumunu kayıt altına alın. Boru desteklerini, vana yönünü, körleme ve tahliye noktalarını yeniden kontrol edin. Basınç veya sızdırmazlık testi yalnız onaylı test planına, uygun akışkana, sınırlandırılmış alana ve yetkili personele göre yapılmalıdır. Hava veya başka sıkıştırılabilir gazla test, sıvı teste göre çok daha fazla depolanmış enerji riski taşıyabilir; proje onayı olmadan yöntem değiştirmeyin.
Basıncı kademeli artırın, kimseyi flanşın ayrılma düzlemi üzerinde tutmayın ve kaçağı elle aramayın. Test sırasında sızıntı görülürse sistemi güvenli biçimde basınçsız bırakın, sebebi inceleyin ve onaylı prosedürle yeniden monte edin. Devreye alma sonrası yeniden sıkma yalnız conta ve ekipman üreticisi ile proje prosedürü gerektiriyorsa, güvenli sıcaklık ve basınç koşullarında yapılmalıdır. Isıl çevrim, titreşim veya destek hareketi olan hatlarda planlı kontrol belirleyin; boyanmış somun çizgisi tek başına sızdırmazlık kanıtı değildir.