Galvaniz tasarımı kaynak bittikten sonra başlamaz
Sıcak daldırma galvaniz, imalatı tamamlanan çelik parçanın temizleme banyolarına, flaksa ve erimiş çinkoya bütünüyle daldırıldığı bir kaplama sürecidir. Kare profil, dikdörtgen profil ve borudan yapılan kapalı ya da yarı kapalı hacimlerde sıvıların içeri serbestçe girmesi, havanın çıkması ve parçanın banyodan kaldırılması sırasında tüm sıvı ile fazla çinkonun boşalması gerekir. Bu nedenle delik, ek, kaynak, askı ve taşıma kararları kaplamacıya gönderimden önce değil, çizim aşamasında alınmalıdır.
American Galvanizers Association, havalandırılmamış kapalı bir bölümde sıkışan temizlik sıvısı veya nemin galvaniz sıcaklığında buhara dönüşerek tehlikeli basınç oluşturabileceğini açıkça belirtir. Yetersiz tahliye ayrıca kaplanmamış bölgeler, çinko birikmesi, pürüzlü yüzey ve gereksiz ağırlık doğurabilir. Galvanizci tarafından onaylanmamış kapalı profil imalatını banyoya uygun saymak ciddi güvenlik ve kalite hatasıdır.
1. Daldırma yönünü öğrenmeden delik yeri belirlemeyin
Parça galvaniz kazanına çoğunlukla belirli bir açıyla girer ve aynı açı düzeniyle çıkarılır. Bu konumda hava en yüksek noktadan kaçmalı, temizleme sıvıları ve çinko en düşük noktadan serbestçe boşalmalıdır. Çizimde üst-alt diye görünen noktalar, galvanizcinin parçayı kaldırdığı gerçek konumda değişebilir. Bu yüzden havalandırma ve tahliye deliklerinin konumu askı yönüyle birlikte değerlendirilmelidir.
Delikleri sadece görünmeyecek yüzeye saklamak akışı bozabilir. AGA, deliklerin kaynak ve birleşimlere mümkün olduğunca yakın olmasını; iç bölmelerin ve bağlantıların bütün hacimler arasında kesintisiz akış sağlamasını ister. Delik çapını ezberden vermeyin: profil ölçüsü, toplam hacim, parça geometrisi, kazan ve işletme yöntemine göre galvanizciyle çizim üzerinde kararlaştırın. Daha büyük ve doğrudan akış yolu çoğu zaman kaliteyi kolaylaştırır, fakat taşıyıcı kesitteki etkisi mühendis tarafından kontrol edilmelidir.
2. Her kapalı hücrenin ayrı giriş ve çıkışı olmalıdır
Bir çerçevenin dışarıdan açık görünmesi, içindeki tüm profil bölmelerinin havalandığı anlamına gelmez. Köşe birleştirmesi, tam kapatan uç plaka, ara diyafram veya takviye sacı boru içinde bağımsız bir hücre oluşturabilir. Her kapalı bölümün hava çıkışı ve sıvı giriş-tahliye yolu bulunmalıdır. AGA’nın içi boş yapılar kılavuzu, boru işlerinin tam açık T veya gönye birleşimleriyle birbirine bağlanmasını ve her kapalı bölümün uçlarında havalandırma sağlanmasını önerir.
İçten açılan geçiş delikleri kaynak dikişi, çapak veya montaj hatasıyla daralmamalıdır. İmalat sonrası dışarıdan doğrulanamayan gizli delikler galvanizci için belirsizlik yaratır. Uygunsa delikleri dışarıdan görülebilir konumda bırakın; estetik gerekiyorsa kaplama sonrasında uygun tapa çözümü değerlendirin. Delikleri galvaniz öncesinde kaynakla kapatmak veya boya-macunla gizlemek akışı tamamen kesebilir.
3. Uç plakaları, takviyeleri ve bindirmeleri tahliyeye göre çizin
Kutu profile kaynaklanan taban veya uç plakası iç hacmi kapatabilir. Plakada ya da profile çok yakın noktada yeterli açıklık tasarlanmadan yapılan imalat; hava cebi ve çinko havuzu oluşturabilir. Benzer şekilde köşelere sıfır oturan guseler, rijitleştiriciler ve diyaframlar temizleme sıvısını tutabilir. Galvaniz kılavuzları, akışı kolaylaştırmak için köşelerin kırpılması veya uygun tahliye delikleri açılması gibi çözümler gösterir.
Üst üste binen iki sac arasındaki dar boşluk da risklidir. Temizleme kimyasalları araya girip çinko giremezse daha sonra pas kusması, kaplama hatası veya ısınma sırasında basınç oluşabilir. Bindirmeyi tamamen ve sızdırmaz biçimde kaynaklamak, kontrollü bir aralık bırakmak veya ayrı havalandırma tasarlamak seçenekleri parça boyutu ile standarda göre değerlendirilmelidir. Nokta atılmış gelişigüzel aralıklı kaynak güvenli bir tasarım varsayımı değildir.
4. Kaynak cürufu, silikon ve boya kalıntısını giderecek proses seçin
Galvaniz tesisindeki normal kimyasal temizleme, her kirleticiyi otomatik olarak uzaklaştırmaz. Kaynak cürufu, boya, yağlı kalem, bazı kesme sıvıları, silikonlu kaynak spreyi ve kalın gres yüzeyde kalırsa çinkonun çelikle metalürjik bağ kurmasını engelleyebilir. İmalatçı, galvanizciyle kabul edilen temizleme yöntemini önceden konuşmalı ve kimliği bilinmeyen kaplamayı parçaya uygulamamalıdır.
Kaynak dikişlerini yalnız görünüş için taşlamak da yeterli değildir. Gözenek, alt kesme, sıçrantı ve kapalı boşluklar düzeltilmeli; dikişin yapısal uygunluğu galvanizden önce muayene edilmelidir. Galvaniz kaplama yüzey kusurlarını dolduran bir macun değildir; dikiş izi, hadde izi ve taşlama çukuru kaplama sonrasında da görülebilir. Görünür mimari işlerde kabul numunesi hazırlamak yararlıdır.
5. Farklı çelikleri ve kalınlıkları tek parçada bilinçli birleştirin
Çeliğin kimyasal bileşimi, özellikle silikon ve fosfor düzeyi, çinko ile reaksiyon hızını ve kaplamanın görünüşünü etkileyebilir. Farklı partiler, kalınlıklar veya çelik türleri aynı imalatta birleştiğinde parlaklık ve gri tonlar eşit olmayabilir. Bu fark her zaman korumanın yetersiz olduğunu göstermez; ancak görünür işlerde estetik beklenti daha tasarım aşamasında galvanizciye bildirilmelidir.
Çok kalın parçayla ince profilin birlikte daldırılması ısınma-soğuma davranışını değiştirir ve distorsiyon riskini artırabilir. Simetrik tasarım, dengeli kaynak sırası, geçici takviye veya parçayı modüllere ayırma değerlendirilebilir. Sonradan kaynaklanacak modüllerde galvanizli çeliğin kaynak dumanı, kaplama onarımı ve bağlantı detayı ayrıca planlanmalıdır.
6. Boyut, askı noktası ve hareketli parçaları galvanizciyle doğrulayın
Parçanın sadece uzunluğu değil, daldırma açısındaki zarf ölçüsü ve kazan derinliği de önemlidir. Büyük imalatlar tek seferde sığmıyorsa çift daldırma mümkün olabilir; ancak bindirme izi, yüzey farkı ve taşıma sınırları doğurabilir. En ekonomik çözüm bazen atölyede dev bir çerçeve yapmak yerine galvaniz sonrası civatalı bağlanan modüller tasarlamaktır.
Galvanizci güvenli kaldırma için mapa veya delik isteyebilir. Zincir izi oluşabilecek görünür yüzeyler ile ağırlık merkezi hesaba katılmalıdır. Menteşe, sürgü, diş, toleranslı delik ve birbirine geçen parçalar çinko kalınlığı nedeniyle sıkışabilir; sökülebilir parçaları ayrı galvanizlemek, hareket payı bırakmak veya galvaniz sonrası kontrollü düzeltme planlamak gerekebilir.
7. Galvaniz sonrası kontrol ve saha onarımını tanımlayın
Teslimde kaplamayı yalnız parlaklığına göre değerlendirmeyin. Kaplanmamış nokta, kül ve çapak, drenaj çıkıntısı, keskin çinko birikimi, deformasyon, dişlerin durumu ve montaj yüzeyleri ilgili standarda göre kontrol edilmelidir. Havalandırma deliklerinde kalan çinko akışı engelliyorsa, mühendislik ve kaplamacı talimatına uygun biçimde temizlenmelidir; taşıyıcı profile rastgele taşlama yapılmamalıdır.
Sahada kesme, delme veya kaynak kaplamayı bozarsa onarım yöntemi ve izin verilen alan standarda ve proje şartına göre seçilmelidir. Çinko zengin boya, termal püskürtme veya çinko alaşımlı çubuk gibi yöntemlerin uygulanabilirliği aynı değildir. Yüzey hazırlığını, ürün kalınlığını ve çevre koşulunu belgeleyin; dekoratif son kat boya planlanıyorsa galvaniz yüzeyinin uygun ön işlemini ayrıca belirleyin.
Teklif ve imalat kontrol listesi
Galvaniz öncesinde şu bilgileri paylaşın:
- Kare, dikdörtgen veya yuvarlak profil ölçüleri, et kalınlıkları ve çelik kaliteleri
- Parçanın toplam ölçüsü, ağırlığı, ağırlık merkezi ve planlanan daldırma yönü
- Her kapalı hücre için havalandırma ve tahliye açıklıklarının yeri ve ölçüsü
- Uç plakaları, iç diyaframlar, guseler, bindirmeler ve tam kapalı kaynaklar
- Kaynak yöntemi, sarf malzemesi, cüruf ve yüzey kirleticilerinin temizliği
- Askı noktaları, görünür yüzeyler ve kabul edilen zincir/temas izleri
- Dişli, menteşeli, geçmeli ve hassas toleranslı bölgeler
- Uygulanacak galvaniz standardı, muayene, belge ve saha onarım şartları